Hoe wordt whisky gemaakt?

Voor het maken van whisky zijn maar drie ingrediënten nodig:

WATER

 
   

GERST

 
   

GIST

 
   

Voor de gerst kan worden gebruikt, moet ze eerst gemout worden. Hierbij wordt zetmeel omgezet in maltose, een soort suiker, dat later tijdens het gisten in alcohol wordt omgezet. Eerst wordt de gerst twee tot drie dagen geweekt in water (steeping)

 
   

De gerst zwelt op en begint te ontkiemen, waarna deze op een vloer wordt uitgespreid en meerdere keren per dag moet worden gekeerd om dit koel te houden. Na ongeveer een week is de "green malt" verzadigd en moet het ontkiemingproces worden stopgezet door middel van het drogen in een oven (kiln).

 
   

Als deze met turf als brandstof wordt gestookt, geeft dat een herkenbare, rokerige smaak aan de whisky.

 
   

Het dak van deze oven heeft een pagodedak op de schoorsteen staan, waaraan je de distilleerderij en herkent.

 
   

In het volgende stadium wordt de gemoute gerst schoongemaakt met een soort zeef (destoner).

 
   

waarna het wordt gemalen tot een soort grove bloem (grist) in de molen (mill).

 
   

Deze bloem gaat vervolgens in een grote roestvrijstalen ton (mash tun) waar hij wordt vermengd met heet water die de suikers in de bloem oplost.

 
   

Dit wordt afgezogen en gekoeld en heet nu wort. Het afval dat achterblijft noemt men draff en wordt gebruikt als veevoer.

 
   

Nu wordt het wort overgepompt naar een ton (washback) van Oregon pijnbomenhout of Siberische lariks waarin het gistingsproces plaatsvindt. Samen met het wort wordt de gist toegevoegd. Gedurende het gistingsproces worden de suikers omgezet in kooldioxide en alcohol. Deze reageren met de zuren in het wort, die leidt tot de vorming van esters en aldehyden, en die bijdragen aan de fruitige en fleurige smaak van de vloeistof en uiteindelijk van de whisky.

 
   

Dit proces is in het begin zeer heftig en om overstroming te voorkomen zit bovenin de washback een elektrisch aangedreven schuimspaan die dit voorkomt.

 
   

Na twee dagen neemt de reactie af en wordt de vloeistof, die 7 tot 9 % alcohol bevat en enigszins op een zwaar bier lijkt, naar de distilleerruimte overgepompt.

 
   

Nu wordt de vloeistof (wash) twee keer gedistilleerd. De eerste distillatie vindt plaats in de grootste van de twee verschillende distillatieketels, de wash still. Deze scheidt de alcoholen, esters, aldehyden en zuren van de gist, andere bestanddelen en het water.

 
   

De dampen die na verhitting verdampen worden via de nek (lyne arm) van de ketel gecondenseerd door een spoel (worm)gedompeld in een ton met koud water, of in holle metalen platen in een continue stroom koud water.

 
   

De dampen slaan neer als een ruwe, olieachtige vloeistof(low wines), die circa 17 % alcohol bevat. Deze vloeistof wordt naar de kleinste ketel (low wines of spirit-still) gepompt voor een tweede distillatie. De "stillman" moet nu het middelste deel van het distillaat scheiden van de rest door middel van een spiritsafe. Deze vinding is ingevoerd door de belastingdienst, die vanaf 1823 op deze manier de controle behoud over de hoeveelheid nieuwe spirit, en dus ook over de hoeveelheid belastinggeld dat er betaald dient te worden en is daarom met een flink hangslot beveiligd.

 
   

Het eerste deel (foreshots) bevat onregelmatigheden en wordt bij een volgende distillatieronde weer bij de wash bijgevoegd. Het middelste deel (middle cut of heart of the run), is een kleurloze vloeistof met 60 tot 70 % alcohol, wordt naar het vulstation gepompt, gekoeld en in eiken vaten gegoten, waarna het rijpingsproces kan beginnen. Daarna stijgt de temperatuur in de ketel ; het distillaat wordt zwakker en er verdampen verscheidene olieachtige bestanddelen (feints) die de smaak van de nieuwe spirit op nadelige wijze beïnvloeden en met het eerste deel bij de volgende distillatie wordt bijgevoegd.

 
   

De afmeting en de vorm van de ketel dragen ook bij aan de smaak van de whisky. Dat komt door de blootstelling aan het koperen oppervlak, dat als kathalisator werkt in het omzettingsproces van aldehyden naar zuren, alcoholen en esters. Na rijping, die tenminste 3 jaar duurt, wordt de whisky zoals het nu mag heten gefilterd en met water op drinksterkte gebracht en gebotteld.
Dit is maar een beknopte versie over hoe whisky gemaakt wordt. Als U echter nieuwsgierig geworden bent en onder het genot van zes heerlijke whisky�s meer informatie wilt ontvangen, boek dan een proeverij. Ook kan een vraag gesteld worden aan: info@thewhiskyfriend.nl en ik zal deze zo spoedig mogelijk beantwoorden.

Slainthe Math (goede gezondheid), Frans.